Keurmerksysteem in de tabaksdetailhandel

‘In de tabaksdetailhandel zijn de marges klein en het aantal transacties groot. Een ondernemer kan niet voortdurend checken of alles goed gaat in de winkel. Daarom is een kassasysteem dat zekerheid biedt zo belangrijk’, stelt Janwillem Burgering, bestuurslid van MKB Nederland en Detailhandel Nederland.

In de tabaksbranche gaat het allang niet meer alleen om tabak. ‘De gemiddelde tabakswinkelier heeft een jaaromzet van 1,2 miljoen euro’, aldus Burgering. ‘Daarvan komt 4,5 ton uit dienstverlening, zoals moneytransfers, postdiensten, afhaalservice en vooral kansspelen. Maar liefst 3 ton is kansspelenomzet. De goederenomzet bedraagt 750.000 euro. Dat betreft een breed assortiment, behalve tabak onder andere snoep, kranten en tijdschriften. De tabaksomzet is 450.000 euro.’
Burgering schat dat er in Nederland nog zo’n 50 kleine zaakjes zijn die vrijwel uitsluitend sigaren en sigaretten verkopen. De ruim 1600 overige winkels bieden een ruim en gevarieerd assortiment. Vaak zijn ze aangesloten bij een van de ketens in de branche, zoals Primera – met 470 winkels de grootste -, Cigo of de Tabarondegroep, maar ook bij Bruna, AKO of de Readshop. Ondanks die mooie omzetcijfers is het ondernemersinkomen in de branche niet hoog. ‘Dat ligt gemiddeld op 40.000 euro per jaar. Daar werken man en vrouw vaak beiden zes dagen in de week voor. De meeste winkels in onze branche zijn man-vrouwfirma’s.’

BTW en accijns

Een van de bijzondere aspecten van de tabaksbranche is dat er producten worden verkocht met een hoog en een laag btw-tarief. Ook een gemengd tarief komt voor. ‘Bijvoorbeeld als uitgevers een cadeautje meesealen met een tijdschrift. Dan is de btw op het tijdschrift 6 procent en op het extra product 21 procent.’ Ook de verkoop van waardekaarten is speciaal. ‘Op Multi-purpose telefoonkaarten zit geen btw, omdat je niet vooraf kunt aangeven voor welke dienst de kaart wordt gebruikt, bijvoorbeeld voor belminuten of voor Spotify. Op Single-use kaarten zit wel btw’, zegt Burgering. ‘Ook de kansspelen zijn een aandachtspunt. Als iemand een lot koopt, zit daar geen btw op. Maar op de provisie die de winkelier ontvangt wel.’ Maar het meest kenmerkende is de accijns op tabak. In totaal kunnen btw en accijns samen maar liefst 74 procent bedragen van de prijs die de consument uiteindelijk betaalt. Omdat de verkoopprijzen vastgesteld zijn, is het voor de overheid mogelijk om accijnzen te heffen op fabrikantenniveau. Tot 1 juli 2013 werd ook de btw door de fabrikanten afgedragen. De winkeliers moesten dus heel wat voorschieten, want zij betaalden een totaalprijs – product plus accijns plus btw – aan de fabrikant, terwijl ze zelf nog geen cent verdiend hadden. ‘Door de enorme accijnsstijging werd de financiering steeds lastiger voor de winkeliers’, zegt Burgering. Daarom gebeurt de btw-afdracht sinds 1 juli 2013 door de winkelier zelf, nadat hij de producten verkocht heeft en de btw ontvangen heeft. Dat betekende dat alle tabakszaken hun voorraden per 30 juni moesten vaststellen. Zij kregen de betaalde btw op die voorraden eenmalig terug van de Belastingdienst. ‘Nu draaien ze gewoon in het proces mee en doen ze kwartaalaangifte.’ Heel wat aandachtspunten dus? Burgering beaamt dat. ‘Alleen al om de btw goed te kunnen splitsen is een goed kassasysteem belangrijk.’

Keurmerk
Het kassasysteem dat in de tabaksbranche het meest gebruikt wordt, is Valk. Een goede tweede is Touch and Go, het systeem dat door keten Tabaronde ontwikkeld is. Burgering schat dat 70 tot 80 procent van de branche werkt met Valk of Touch and Go. Aspos, de cloudoplossing van Valk, beschikt sinds dit voorjaar over een keurmerk. ‘Dit soort technieken is ontzettend belangrijk in het midden- en kleinbedrijf. Het voordeel van zo’n cloudsysteem is dat je snel kunt schakelen en veranderingen doorvoeren. Als een keten bijvoorbeeld op vrijdag beslist dat ze het AD op zaterdag met korting verkopen, verwerken ze die informatie in de cloud. Zonder communicatie en zonder handleiding beschikt de winkelier op zaterdagochtend al over de juiste prijs. De kassa doet het dan immers vanzelf goed.’ Burgering denkt dat alle ketens in de tabaksbranche gaan werken met Aspos of vergelijkbare systemen.

Bedrijfsvoering op orde
Verwacht Burgering dat de hele tabaksdetailhandel overstapt op kassa’s met een keurmerk? ‘Op beurzen presenteren wij de toekomst van ons vak. Wat zijn de ontwikkelingen? Hoe speel je daar op in als winkelier? Als je verder wilt met je winkel, zul je keuzes moeten maken in je profiel. Dat betekent meestal dat je je moet aansluiten bij een formule om brede extra dienstverlening te kunnen aanbieden. Dan kom je vanzelf ook uit bij een gecertificeerd kassasysteem.’ Afgezien daarvan is een betrouwbare kassa voor iedere ondernemer belangrijk, vindt hij. ‘Je wilt toch ook niet dat je pinautomaat niet gecertificeerd is? Dat risico wil je niet lopen. Voor je kassasysteem geldt hetzelfde. Je moet zekerheden inbouwen om je bedrijfsvoering op orde te houden. Ook om interne criminaliteit tegen te gaan is het van belang dat een kassasysteem waterdicht en hufterproof is. Daar hoort in onze branche ook bij dat er een koppeling is tussen de terminal van de kansspelaanbieder en de kassa. Die terminal is super beveiligd, maar als er geen koppeling is met de kassa is de ondernemer kwetsbaar. Bijvoorbeeld als personeel zelf gaat spelen of als er krasloten verdwijnen. Een goed kassasysteem maakt niet alleen je administratie gemakkelijker en betrouwbaarder, maar zorgt ook voor interne controle.’

Ook een Keurmerksysteem? Ga direct naar een overzicht van Keurmerksystemen.